معامله قرار نمىدهند ، بلكه چنان كه در عموم روايات وارد شده است متاع مورد نظر طالب العينه را صاحب پول خريدارى مىكند . در چنين وضعى واقعاً معامله اول مشروط به معامله دوم نيست . اگر صاحب پول خودش متاع را دوباره نخرد ، طالب العينه مىتواند آن را به ديگرى بفروشد و به همين جهت در بعضى از روايات وارد شده است كه طالب العينه خودش كه ابصر به متاع است متصدى خريد مىشود مانند روايت آتى : يب عن منصور بن حازم قال : قلت لابى عبدا لله عليه السلام : عن الرجل يريد ان يتعين من رجل عينة . فيقول له الرجل : انا ابصر بحاجتى منك فاعطنى حتى اشترى . فيأخذ الدراهم فيشترى حاجته ثم يجىء بها الى الرجل الذى له المال فيدفعها اليه . فقال : اليس ان شاء اشترى و ان شاء ترك ، و ان شاء البايع باعه و ان شاء لم يبع ؟ قلت : نعم . قال : لا بأس ( 1 ) . عمده مطلب در باب عينه اين است كه از جنبه اقتصادى در نظر گرفته شود . پول نقش رابط را دارد . [ قبلًا ] گفتيم كه پول براى اين است كه كالاى زايد از مورد احتياج شخص به وسيله پول تبديل شود به كالاى ديگر ، يا اينكه اگر منظور تجارت است پول تبديل به كالا شود و كالا به واسطه عملى كه روى آن صورت مىگيرد لااقل از نظر در دسترس مصرف كننده قرار دادن با قيمت بيشتر فروخته شود . و اما

--> ( 1 ) . وافى ، ج 3 ، باب العينه ، ص 97 .